Ra đời và trở nên môn học chính tại Mỹ từ năm 1964, dược lâm sàng đã phát triển mạnh tại các nước Mỹ, Úc, Pháp... và một số nước châu Á như Nhật Bản, Thái Lan, Malaysia, Singapore. Tại các nước này, dược lâm sàng trực tiếp dự theo dõi, rà, giám sát việc kê đơn thuốc nội trú và ngoại trú nhằm đẩy mạnh việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả. Hướng dẫn và soát việc dùng thuốc trong bệnh viện; chịu nghĩa vụ tính tình hiệu chỉnh liều đối với người bệnh; được quyền coi xét thay thế thuốc bằng thuốc tương đương, đồng thời thông tin lại cho khoa lâm sàng biết và thống nhất việc thay thế thuốc… góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng chăm chút, điều trị cho người bệnh. ngoại giả, dược lâm càng ngày càng khẳng định được vai trò của mình trong các buổi hội chẩn chuyên môn đối với các ca bệnh khó, trong khi đi buồng và tư vấn sử dụng thuốc cho bác sĩ để đảm bảo sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, giúp nâng cao hiệu quả điều trị, tránh gây hoang cho người bệnh và tầng lớp.
Tại Việt Nam, những năm 70 của thế kỷ trước đã có cuộc vận động “sử dụng thuốc an toàn, hợp lý” ở bệnh viện. Tuy nhiên, dược lâm sàng được quan hoài nhiều hơn từ năm 1990 với “Chương trình sử dụng thuốc hợp lý an toàn”.
Năm 2012, Bộ Y tế ban hành thông tư về hoạt động dược lâm sàng, đây là văn bản quy bất hợp pháp luật, tạo nhà cầu pháp lý cho các dược sĩ lâm sàng hoạt động, góp phần xúc tiến việc dùng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả hơn và nâng cao chất lượng điều trị. Tới nay, với mục tiêu và chiến lược phát triển hiệp, sự hỗ trợ từ các chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước, hoạt động dược lâm sàng tại Việt Nam đã có nhiều bước tiến quan trọng, trở nên một phần chẳng thể thiếu trong hoạt động coi ngó, điều trị người bệnh.
Theo thông báo từ BVTWQĐ 108, Khoa Dược lâm sàng của bệnh viện được thành lập năm 2015 với mục đích nâng cao hiệu quả quản lý của việc kê đơn, sử dụng thuốc trong bệnh viện, đồng thời ngay triển khai các buổi sinh hoạt khoa học toàn bệnh viện, giúp cho đội ngũ thầy thuốc rút kinh nghiệm, giảm sơ sót, nâng cao chất lượng kê đơn. Cũng chính từ các hoạt động khoa học, mà các thưa khoa học về các ADR đã tăng dần theo từng năm (130 vắng từ năm 2105-2019, so với 35 báo cáo thời điểm trước đó). Chính từ các ít này, công tác phòng tránh ADR của bệnh viện đã được nâng cao chất lượng và theo dõi trên nhiều đối tượng bệnh nhân khác nhau.
Tuy nhiên hoạt động dược lâm sàng trong các bệnh viện ở nước ta vẫn còn nhiều bất cập, việc áp dụng dược lâm sàng còn nhỏ lẻ, chưa đồng bộ; nghiệp vụ lưu trữ thông báo thuốc chưa được thực hành bài bản; hoạt động thông báo thuốc để trả lời các câu hỏi can hệ đến sử dụng thuốc từ cán bộ y tế và theo dõi phản ứng có hại của thuốc còn chưa được chú trọng… Mô hình hoạt động của dược lâm sàng tại BV108 cũng như một số bệnh viện lớn khác tại Hà Nội có thể được thảo luận, chia sẻ và học hỏi những kinh nghiệm với các bệnh viện nhằm đưa hoạt động dược lâm sàng tại các bệnh viện sẽ có sự phát triển kiên cố và tạo ra nhiều bước đột phá.
Thu Hà
